KANADSKIM znanstvenicima uspjelo je nešto što nikako ne uspijeva hrvatskim i slovenskim političarima. Odrediti granicu! I to ne neku običnu koja razdvaja par slabo naseljenih zaseoka već granicu Zemljine atmosfere i svemira.

Naime, znanstvenici sa Sveučilišta Calgary uspjeli su pomoću novog instrumenta "Supra-Thermal Ion Imager" izvršiti mjerenja relativno blagih vjetrova u gornjim slojevima atmosfere i znatno jačeg strujanja nabijenih čestica u svemiru.

Mjerenje je izvršeno u slojevima atmosfere koji su ranije znanstvenicima bili "nedostupni" jer se nalaze u zoni koja je previsoko za mjerne balone, a prenisko za satelite.

S obzirom na to mjerenje je provedeno tijekom leta rakete JOULE-II koja je lansirana do visina od 200 kilometara iznad Zemljine površine. Instrument je bilježio parametre rubnog sloja atmosfere i svemira, što je trajalo oko pet minuta koliko je raketi trebalo da prijeđe nekoliko kilometara debeli "pogranični" sloj.

Svemirsko vrijeme

Rezultati istraživanja odnosno prateće studije objavljeni su prije nekoliko dana u časopisu "Journal of Geophysical Research" u kojem se također navodi kako bi nova saznanja mogla pomoći kod proučavanja svemirskog vremena i njegovog utjecaja na Zemlju.

No kako to obično biva oko granica, u ovom slučaju ne postoji konsenzus oko visine na kojoj prestaje Zemljina atmosfera, a počinje svemir. Tako se od astronauta i kozmonauta nerijetko može čuti da svemir počinje na oko 80 kilometara visine.

U svemirskoj industriji pak priznaje se arbitrarna granica od stotinu kilometara koju je priznala i Međunarodna aeronautička federacija (FAI). To je organizacija koja upravo određuje aeronautička mjerila.

Granica je ipak sporna

Sjedinjene Države pak službeno ne prihvaćaju mjerilo za određivanje granice jer ono komplicira pitanja prava preleta satelita i drugih tijela poput svemirskih šatlova u orbiti.

Tako kontrola misije u agenciji NASA u svojoj operativi koristi visinu od 122 kilometra, jer upravo na toj visini posada svemirskog šatla s upravljanja raketnim potiscima na šatlu prelazi na upravljanje pomoću za to namijenjenih površina letjelice.

Neki pak zagovaraju tezu da se granica nalazi na udaljenosti od čak 21 milijun kilometara od Zemlje, jer na toj udaljenosti Zemljina gravitacija više nije dominantna u odnosu na tijela koja kruže oko Plavog planeta.

R.I.
Foto: NASA, arhiva